abc van de politiek: breuklijnen

Op 25 mei 2014 moeten we naar het stemhokje voor de Moeder aller Verkiezingen. De komende maanden zal je allerhande dure termen naar het hoofd geslingerd krijgen. De Zondag helpt je door de bagger heen. Onze politiek journalist Paul Cobbaert laat wekelijks zijn licht schijnen op de politiek van ons Belgenland. Letter per letter. Van A tot Z.

B: Breuklijnen

Als socialisten dwepen met geld, liberalen met een katholiek koningshuis, en christendemocraten met het afschaffen van vaste benoemingen, dan is er iets niet pluis. Onze traditionele politieke partijen hurken ideologisch, én qua stijl, zeer dicht tegen elkaar aan. Het was ooit anders. Even schetsen. Ons partijenstelsel is opgebouwd rond vier fundamentele breuklijnen. Wanneer ons land in 1830 zijn onafhankelijkheid verwerft, zorgt de levensbeschouwelijke breuklijn al meteen voor een tweestrijd tussen katholieken en liberalen. Nu ja, niet iedereen liep mee in die logica. “Politiek is een kwestie van geld. Klerikaal of liberaal, dat is goed voor dommeriken.” Jules Malou, katholiek politicus, wist het toen al. De sociale breuklijn, arbeid versus kapitaal, leidt aan het einde van de negentiende eeuw tot de oprichting van de derde traditionele partij, de socialisten. De Vlaams-nationalistische partij dankt haar bestaan aan de communautaire tegenstelling Nederlands versus Frans na Wereldoorlog I. In de ecologische breuklijn van de jaren zeventig ziet de groene partij het levenslicht.

Vandaag zijn al die breuklijnen, op de communautaire na, voltooid verleden tijd. Alle partijen aanvaarden de scheiding tussen kerk en staat, de sociale welvaartsstaat én, op wat ruis ter (extreem-) rechterzijde na, de klimaatopwarming. Als de fundamenten van een woning afbrokkelen, dan is die woning niets meer waard. Het einde van die breuklijnen leidt tot ideologische vervaging, en dús tot de zinloosheid van de partijen in hun huidige vorm en inhoud. Zeker, de partijen verzetten zich daartegen. Ze verzinnen wat holle slogans, of klampen zich vast aan kleine verwezenlijkingen, om hun bestaan te legitimeren. Maar: het lukt hen niet meer om een heldere totaalvisie te ontwikkelen, en al zeker niet om zich te onderscheiden van de andere partijen. Ons compromismodel, waarbij nu al zes partijen nodig zijn om te regeren, versterkt die vervaging nog.

De traditionele partijen zijn passé. Er moet iets nieuws komen. Nieuwe fundamenten. Minder partijen. Meer verschillen.

(Paul Cobbaert)

Twitter mee: #ABCpol & #dezondag

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s